De betekenis van de VUCA wereld

VUCA

Volatile

Uncertain

Complex

Ambigue

Oftewel… Wispelturig, onzeker, complex, tegenstrijdig

Het is de wereld waarin we leven. Dat het snel gaat, dat weten we al langer… maar dat het ook zo onrustig, wispelturig, … is. Ik heb het met de jaren zien toenemen, de klanten die moe zijn, die angstig zijn, die niet meer weten of wat ze doen ook echt wel iets betekent. Logisch toch wanneer de wereld zo snel verandert en mensen nauwelijks nog zekerheden hebben over morgen.

Ik las recent een artikel in verband met onze primaire noden. Wie ooit wat psychologie moest studeren heeft ongetwijfeld kennis gemaakt met de piramide van Maslow. Maslow was een Amerikaanse psycholoog die onderzoek deed naar de noden van mensen. Wat hebben mensen nodig om gezond te zijn en het gevoel te hebben dat ze een zinvol leven leiden? 

De VUCA piramide

Ik zet de piramide er hier even bij: 

‍

Als mens werken we ons van beneden naar boven: 

1. in eerste instantie heb ik behoefte aan fysiek overleven: ademhalen, eten, drinken, slapen, onderdak: dit in het HIER en NU.
2. Op de tweede plaats heb ik nood aan veiligheid en voorspelbaarheid:  eten, drinken, slaap, seks, ademhalen wil ik niet alleen nu, maar  ook  morgen, volgend jaar én wanneer ik 80 ben. Ik heb nood aan continuïteit.
3. Op het derde niveau heb ik nood aan verbinding, sociaal contact, vriendschap, connectie. Ik wil dat in het echt, niet virtueel.
4. Wanneer ik me veilig ingebed voel in een sociale structuur, wil ik ook erkenning voor het individu dat ik ben. Ik heb nood aan validatie. Ik wil voelen dat ik er toe doe.
5. Wanneer ik die validatie krijg, me ingebed voel in een structuur, me veilig voel betreffende mijn toekomst en mijn basisnoden vervuld worden… dan komt er ruimte om te geven, om dienstbaar te zijn, om me in te zetten voor de wereld, bij te dragen. Ik kan me dan innerlijk ontplooien en mijn plaats in een groter geheel exploreren. Ik kan ook begaan zijn met het klimaat, met de jeugdvereniging, met een gezonde aarde, met dierenwelzijn: ik ben gezond en nu kan ik zorg dragen voor anderen.

Wie deze piramide begrijpt en deze naast onze samenleving legt, die snapt al snel waar het schoentje wringt:

1. Een toenemende kloof tussen arm en rijk resulteert in een steeds groter wordende groep die niet elke dag gezonde voeding, een gezond dak boven hun hoofd hebben.
2. Spectaculair snelle ontwikkelingen zoals AI, technologie, veranderende geopolitiek bedreigen ons tweede niveau: dat van de zekerheid en continuïteit: gaan mijn kinderen in de toekomst nog een job vinden? Gaat die van mij verdwijnen? 
3. Sociale Media,  letterlijk oneindige  streamingsmogelijkheden zijn een regelrechte attack op onze biologische nood aan sociale cohesie en oprechte verbondenheid.
4. Diezelfde sociale media ontwrichten al decennia lang ons zelfbeeld: we vergelijken ons (meestal onbewust) met alles wat we niet zijn en niet hebben.
5. Zeg dan zelf: wie heeft er dan nog de energie voor zelfontwikkeling, zelfactualisatie, creatief en optimistisch probleemoplossend denken?

Jawel, de wereld waarin we leven is Volatiel (beweeglijk), Uncertain (onzeker), Complex en Ambigue (tegenstrijdig). Dagelijks voel ik hoe ik onderhevig ben aan de onrust en de daarmee gepaarde angsten soms. Dagelijks maak ik de bewuste keuze om wél of geen actualiteit toe te laten. Beiden keuzes zijn een vorm van verantwoordelijkheid. Ik ben verantwoordelijk voor mijn kennis en inzicht in de actualiteit, maar tegelijk ben ik ook verantwoordelijk voor mijn gemoedsrust en mentale gezondheid. Hier zie je ineens een mooi staaltje van de ambiguïteit waarin een mens dagelijks leeft.

Mijn ervaringen met VUCA in het bedrijfsleven

Mijn klanten, mensen die grote verantwoordelijkheden dragen, die borg dienen te staan voor een zekere continuïteit, die resultaten moeten boeken, ondernemers, leidinggevenden, moeten enerzijds een baken van vertrouwen zijn voor degene die ze onder hun leiding hebben. Anderzijds hebben deze mensen ook hun eigen persoonlijke zorgen en angsten betreffende die wispelturige wereld. 

Hoe langer hoe meer merk ik: nog meer strategie is NIET het antwoord, een 7stappenplan naar geluk ook niet, noch positive thinking 5 minuutjes tussen het scrollen door. Het antwoord ligt in zelfontmoeting, in uitpuren wat werkelijk waardevol is, en wat niet.

Ik neem ze mee, die leidinggevenden, op weg naar een leiderschap in eerste plaats over hun eigen gedachten, eigen gevoelens. Ik nodig hen uit om te exploreren hoe hun lichaam een richtingaanwijzer is, hoe emoties verklikkerlichtjes zijn die ons feilloos aantonen welke behoeften niet vervuld worden én hoe ze daar zélf zorg voor kunnen dragen. Welke keuzes ze wél nog te maken hebben en welke  niet meer. Welke verantwoordelijkheden de hunne zijn en welke ook niet. Welke patronen nog dienen en welke ‘einde verhaal’ zijn. 

VUCA wordt dan ROOT:  Resilience – Openness – Orientation – Transformation

De shift die dàn plaats vindt en de ruimte die daardoor ontstaat… priceless!

Wanneer het tijd is voor jou ROOT… maak hier een eerste afspraak en we bekijken samen welke stap er genomen kan worden.